4. Viering Willem I 20 oktober 2018: 7de bataljon eerste linie (1815)

De re-enactment vereniging 7e Bataljon van Linie gaf de viering van Willem I een extra tintje.

In navolging van de Angelsaksische landen, waar deze hobby vandaan komt, spreken we van "re-enactment". Binnen het re-enacten zijn er twee hoofddoelen: als re-enactor zelf zo dicht mogelijk bij de geschiedenis komen, en het publiek het idee te geven dat ze een tijdreis meemaken. Hierdoor wordt een bezoek aan een (groot) evenement een ware beleving voor jong en oud, waarbij de geschiedenis niet alleen tot leven komt, maar bezoekers zelf de "geuren en kleuren" van het militaire leven van 1815 kunnen meemaken.

De foto's die wij ervan namen kan je hier (klik) bekijken.

3. Viering Willem I 20 oktober 2018: Onthulling van het standbeeld

Het beeld van Willem I is na jaren wachten eindelijk geïnstalleerd op de Gentse Bisdomkaai, aan de vernieuwde Reep. 

“Hij kijkt naar de school Sint-Bavo. Dat was vroeger de textielfabriek van Lousbergs. De symboliek is perfect”, volgens professor op rust Alexander-Karel Evrard, de initiatiefnemer van dit project.

Naar aanleiding van de tweehonderdste verjaardag van die periode besliste Gent al om een straat tot Koning Willem I-kaai te benoemen. De foto's van de onthulling kan je hier (klik) bekijken.

Zondag: bij-tank-dag

Franse FT-17 tanks zijn Olsene binnengerukt, pauzerend langs de steenweg Deinze-Kortrijk (foto verzameling Heemkundige Kring Zulte)...

Zoals vorige Bij-tank-dag meegedeeld werd de Belgische poging het Afleidingskanaal over te steken nabij Eeklo een dramatische mislukking. Rond Allerheiligen-Allerzielen werd  een aanvankelijke gelukte oversteek van het Schipdonkkanaal tussen Celie en  Balgerhoeke - wel ten koste van enkel honderden slachtoffers - door Duits mitrailleurvuur teruggedreven. Toch was de val van Gent niet meer veraf.

In de Frans-Brits-Amerikaanse sector tussen Leie en Schelde werden de Duitse troepen ten zuiden van Gent in een snelle aanval tot aan de Schelde teruggedrongen tot vlakbij Kruishoutem, waar vooral de Fransen af kregen te rekenen met hardnekkige mitrailleurnesten. Hetzelfde moesten Franse en Belgische troepen ondergaan in de omgeving van Nevele.

Nog meer zuidwaarts rukten twee divisies Amerikanen op in West-Vlaanderen, tussen Waregem en Wortegem-Petegem. Een divisie Franse FT-17 tanks werd daartussen opgenomen. Zo slaagden de Britten tussen Anzegem en Avelgem, gesteund door alle nog beschikbare artillerie en samen met tientallen Franse tanks, een succesvolle aanval rond Tiegem te realiseren. 

Begin november 1918 moest de Duitse legermacht zich volledig en definitief ten oosten van de Schelde terugtrekken door de inzet van de Amerikaanse troepen. Oudenaarde en Deinze waren (bijna) vrij maar Gent bleef nog steeds bezet. De beroemde Ohiobrug te Eine-Nederename uit 1928 in spanbeton (toen nog een unicum!) - de Thirty-seventh Division Memorial Bridge met zijn monumentale bizon beelden uit 1930 - herinnert nog aan de gebeurtenissen begin november 1918.

In 1982 is deze Memoriebrug (niet zonder protest) voor de verbreding van de Schelde afgebroken - een onvergeeflijke miskleun van Openbare Werken (enkel de vier bizonbeelden zijn aan de oprit van een nieuwe standaardbrug "gedumpt").

(verzameling Guido Deseijn alias Leflamand)

De meeste Franse FT-17 tanks die aan de bevrijding van Vlaanderen deelnamen, zijn om "bewezen diensten" vermoedelijk  gedumpt ergens in een uithoek van het militaire kamp van Beverlo, waar zij uiteindelijk eind jaren 1950 werden verschroot. Één enkel exemplaar kwam terecht in het Legermuseum te Brussel  - misschien zelfs deze bijgenaamd "Nénette" (zie foto hieronder).

2. Viering Willem I 20 oktober 2018: de sprekers

Op de Reep in Gent is een bronzen standbeeld geïnstalleerd van Koning Willem I dat op 20 oktober officieel onthuld werd.

De sprekers waren schepen Filip Watteeuw, Ere-gouverneur Herman Balthazar, prof.em. Alexander Karel Evrard, met een groet vanwege de naburige scholen. Het Nederlandse Koningshuis werd vertegenwoordigt door de waarnemende ambassadrice van Nederland.
De presentatie van het feestelijk gebeuren lag in de handen van Stijn Brouns. En de reportage van Leflamand en mij kan je hier (klik bekijken. Fijn weekend allemaal!

Herdenking...

Voor wie de Engelse taal  niet meester is laat ik hier de vertaling van dit mooie gedicht volgen:

De dood zal nooit overwinnen. 
De doden zijn naakt en worden weer één 
Met de man in de wind en de halve maan; 
Als hun botten zijn schoon gepikt, schoon en vergaan, 
Verdwijnt hun sterrenkleed niet. 
Al worden ze dwaas, ze blijven toch wijs, 
Al zinken ze weg in de zee, ze staan op, 
Al sterven geliefden, de liefde blijft; 
De dood zal nooit overwinnen. 

De dood zal nooit overwinnen. 
Diep onder stromingen van de zee 
Blijven ze liggen, maar teren niet weg; 
Op de pijnbank gelegd en steeds verder gerekt, 
Scheuren hun pezen niet af; 
Vertrouwen breekt in hun handen in twee, 
Het kwaad van de eenhoorn raast door hen heen; 
Alles zal splijten, maar breken, nooit: 
De dood zal nooit overwinnen. 

De dood zal nooit overwinnen.
Al horen ze niet meer het meeuwen gekrijs 
Of het brekend geraas van de branding; 
Zij blijven fier, waar geen enkele bloem 
Nog rechtop blijft staan in striemende regen; 
Al zijn ze dwaas en zo dood als een pier, 
Hun hoofden beuken het bloemenveld door; 
Ze kraken de zon tot de zon bezwijkt, 
En de dood zal nooit overwinnen. 
© vertaling Arie Van der Krogt

1. Viering Willem I 20 oktober 2018: Academische zitting

Koning Willem I was de oprichter van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in 1815, waar toen ook Gent toe behoorde. Hij nam enkele zeer belangrijke beslissingen die Gent vandaag nog steeds bepalen. Zo wordt hij gezien als de stichter van de Gentse universiteit en de man die het kanaal Gent-Terneuzen liet graven, een belangrijke ader van de Gentse economie en van Gent de textielhoofdstad van het continent gemaakt. Ook al was hij maar 15 jaar koning, van 1815 tot 1830, zijn rol voor Gent kan niet worden onderschat.

Naar aanleiding van de onthulling van zijn bronzen standbeeld (waarover in de volgende logjes meer) ging er een feestzitting door in de Miry Concertzaal, Biezekapelstraat 9 Gent.

Sprekers waren burgemeester Daniël Termont, minister-president Geert Bourgeois, voorzitter UGent Sas van Rouveroij en de presentatie lag in handen van Jo Decaluwe.

Het Gents Universitair Studenten Kwintet. luisterde de plechtigheid schitterend op.

En raadt eens wie was er weer eens bij was? Wij natuurlijk met onze camera hihi, de foto's ervan kan je dus hier (klik) bekijken.

Zondag: bij-tank-dag

Ten koste van zware verliezen en veel materiële schade  door de terugtrekkende Duitse troepen (o.a. werden alle kerktorens en bruggen opgeblazen) - maar toch verrassend snel in vergelijking met de jarenlange patstelling van de loopgravenoorlog rond Ieper - veroverden de Geallieerden terrein in Vlaanderen. Ook Leie en Schelde werden spoedig door Franse en Britse troepen overschreden tussen Deinze en Cambrai. Aan het Franse front tussen Laon en Verdun lukte dit moeizamer. 

Oorlogsspeelgoed 1914 (verzameling Leflamand alias Guido Deseijn)

Op 25 oktober werd Brugge - als eerste bevrijde provinciehoofdstad - door het Belgisch koningspaar bezocht. Spijts de overhaaste terugtrekking van de Duitse troepen was hun artillerievuur elders in Vlaanderen nog zeer actief. Op 26 oktober was de linie Deinze-Waregem overschreden. Vooral langsheen het Schipdonkkanaal (afleidingskanaal) tussen Deinze en Eeklo (vooral omgeving Adegem-Balgerhoeke) werd zeer zwaar gevochten om reden van zijn strategische noord-zuid-oriëntatie. Er kamen zelfs klachten van de zijde van het neutrale Nederland door ongecontroleerde artilleriebeschieting heen-en-weer van hun grondgebied langsheen de grens, o.a. met gasgranaten. (het Schipdonkkanaal was in die mate strategisch belangrijk dat er ook in de Tweede Wereldoorlog hevig is gevochten).

Oorlogsspeelgoed 1918-1919 (verzameling Leflamand alias Guido Deseijn)

Gent - dat tot dan toe als "Etappenstadt" (garnizoen- en bevoorradingsstad) achter het front - van oorlogsschade gespaard bleef werd door de Duitse bezettingscommandant Blücher op de hoogte gebracht dat het weldra in de vuurlinie van het terugtrekkend front zou komen te liggen. Alle weerbare mannen tussen 17 en 35 jaar moesten zich volgens een "Bekanntmachung-Bekendmaking-Proclamation" op 27 oktober 1918 aanmelden om opgeëist (ver) achter het terugtrekkend front te gaan werken ("...goed gehuisvest en verzorgd, en TEGEN GOEDE BETALING..." - in hoofdletters in het pamflet).  De bezetter rekende erop dat de Gentenaars zich - net als tot dan - rustig zouden houden. De Gentse burgemeester Emile Braun - "Miele Zoetekoeke" in de volksmond - had dit bij de inname op 12 oktober 1914 tegenover de Duitsers in ruil voor het sparen van zijn stad bedongen. Met de mogelijke beschieting van de stad en aanvallen door vliegtuigen door de Geallieerden moest volgens de bekendmaking wel rekening gehouden "...daar de ondervinding geleerd heeft, daar de tegenover ons staande Franschen en Engelschen, Belgische steden niet alleen niet ontzien, maar ze opzettelijk vernietigen". De pot verwijt de ketel...  Ein bisschen Propaganda konnte nicht schaden...