maandag 5 oktober 2015

ARTS et METIERS LENGTE INHOUD GEWICHT


Het metriek stelsel is een systeem van uniforme standaardeenheden voor het meten van bijvoorbeeld afstand, gewicht en temperatuur. Al in de 16e en 17e eeuw ijverden wetenschappers als Simon Stevin en Christiaan Huygens voor algemene maten die iedereen zou aanhouden. De invoering van het metriek decimaal stelsel was een van de belangrijkste verwezenlijkingen van de Franse Revolutie en het Napoleontisch tijdperk. Vóór de invoering van het metriek stelsel werden verschillende maten gebruikt in verschillende landen en zelfs in verschillende delen van een land. Zo verving de meter oudere maten als de duim, de el en de voet. Tot eind 18e eeuw bezat elke stad een eigen systeem van standaardmaten, vastgesteld door de magistraat. Dit bemoeilijkte tussen-stedelijke en tussen-landelijke handel en wetenschap ernstig.

Het metriek stelsel werd ontworpen in de periode 1790-1798 door een commissie van wis- en natuurkundigen, in opdracht van de Franse revolutionaire regering. Met het decreet van 18 Germinal An III (7 april 1795) werd het metrieke stelsel ingevoerd in de Franse Republiek (waarbij ook de voormalige Oostenrijkse Nederlanden waren ingelijfd), maar het maakte dit systeem nog niet verplicht. In 1798 werd de Bataafse Republiek uitgenodigd door de Franse regering om mee te helpen aan het standaardiseren van de nieuwe maateenheden. De standaardmeter (le Mètre des Archives) werd pas in 1799 vervaardigd, en zolang alle lokale gebruikelijke lengtematen niet overgezet waren naar de nieuwe eenheid, bleef er onzekerheid onder de gebruikers bestaan.

Bij de IJkwet van 21 augustus 1816  werd het metriek stelsel (het eenvormig stelsel van maten en gewichten) vanaf 1820 verplicht in het toenmalige Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Eigenlijk was het een herinvoering. Naast de verandering van maten en gewichten werden ook de munten onder handen genomen: deze werd onderverdeeld in 100 centen (centimes). Koning Willem I zag vooral het economische voordeel in van betere, uniforme maten en gewichten en trok zich van de revolutionaire oorsprong ervan niets aan.

Toen België zich in 1830 afscheidde van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, was het gebruik van het metriek stelsel in België niet meer verplicht. Niettemin werd het stelsel daar heringevoerd met de wet van 11 juni 1836, die werd bevestigd door de zogenaamde IJkwet van 1 oktober 1855. Hoewel Frankrijk aan de oorsprong lag van het metriek stelsel, werd het daar pas in 1837 gedurende de Julimonarchie officieel verplicht.
(Wikipedia)

Zo zijn jullie weer wat wijzer geworden en ik ook hihi. Willen jullie enkele toestellen uit het museum zien waarmee dit allemaal werd verricht? Klik dan hier. En voor daarna: prettige week allemaal!

zondag 4 oktober 2015

Zondag: bij-tank-dag


Vandaag houden we het luchtig en zullen jullie daarbij eens aan het dóórdenken zetten... 
Hoe klinkt een tank die een rupsband verloor? 
pe- tanque... pe-tanque... pe-tanque... 
*wink, big smile*

(verzameling Guido Deseijn aka Leflamand)

zaterdag 3 oktober 2015

ARTS et METIERS ROBOTICA


Zoals ik jullie gisteren (klik) al vertelde waren al die telmachines die men in vorige eeuwen uitvond voorlopers van de computer, en in extensie ook van de robotten.

Robotica is de tak van de mechatronica die de theoretische implicaties en praktische toepassingen van robots in de ruimste zin van het woord bestudeert.

De eerste literatuur over robots kwam van de Tsjechische schrijver Karel Capek R.U.R. (Rossum's Universal Robots) (1920), waarin het woord 'robot' voor het eerst gebruikt werd. Isaac Asimov heeft een aantal sciencefictionboeken geschreven waarin robots de hoofdrollen spelen. Zijn theoretische overwegingen zijn vastgelegd in de drie wetten van de robotica. Asimov bedacht de wetten, waaraan alle robots zouden moeten voldoen, om te garanderen dat nooit een mens in gevaar zal komen door toedoen van een robot.

Robotica is een wetenschap die vooral gericht is op systeemintegratie. Een goed ontworpen robot zal zijn waarnemingen (die verkregen zijn met behulp van sensoren) kunnen vertalen naar handelingen die zijn actuatoren zullen uitvoeren. Dit moet dan zó gebeuren dat de robot de vooraf gestelde taken kan vervullen. De verschillende stappen die met deze operaties gepaard gaan, hebben een waaier van onderzoeksdomeinen voortgebracht die elk één van de problemen behandelt die overwonnen moeten worden bij de constructie van een robot.
Meer weten? Eén adres: Wikipedia (klik)
Meer zien? Klik dan hier.

En maak er allemaal een fijn weekend van, daar geen wij vandag al mee beginnen door de mooie thematocht met de GVSALM (klik)!

vrijdag 2 oktober 2015

ARTS et METIERS METEN en REKENEN


Na de uitvinding van de abacus (het telraam) bleef het eeuwenlang stil rond de ontwikkeling van de rekenapparaten. Tot het einde van de middeleeuwen had iedereen waarschijnlijk genoeg aan hun vingers en de abacus.
Met de renaissance en de nieuwe interesse voor de wetenschappen kwam ook de behoefte om ingewikkelde berekeningen uit te voeren.
De eerste grote uitvinding op dat gebied was in 1614 de logaritmen ofte rekenregel door John Napier. In de 17e eeuw hebben, onafhankelijk van elkaar, de Duitser Schikard en de Fransman Pascal machines gebouwd, die toelieten rekenkundige bewerkingen te verrichten. Doch deze machines hadden noch geheugen om gegevens op te slaan, noch programmageheugen. De operator zelf moest de opeenvolging van bewerkingen bepalen en de tussenresultaten onthouden.
In de 17e eeuw ontwierp Blaise Pascal ook de eerste telmachine, de Pascaline. Deze was echter niet zeer betrouwbaar.
(Wikipedia)

Enkele van de toestellen waarmee onze voorouders het meten en rekenen verrichtten kan je hier bekijken... Het zal misschien een onderwerp zijn dat jullie iets minder interessant vinden maar vergeet het niet: zonder dat was de computer er nooit geweest... 

donderdag 1 oktober 2015

ARTS et METIERS TIJD LEZEN KLOKKEN


Op wetenschappelijk niveau stond de klok gelijk aan de ontdekking van Amerika of de uitvinding van de drukpers. Tussen 1660 en 1760 vond de 'horologische revolutie' plaats. Dit is de periode waarin de uurwerktechnologie met sprongen vooruit ging, en klokken en horloges beter en talrijker werden. Christiaan Huygens verkreeg in 1657 het patent op het slingeruurwerk.

Aan het einde van de zeventiende eeuw beleefden de uurwerken hun toppunt van waardering. Een klok werd vergeleken met het goddelijke. Hij stond voor harmonie in het leven, voor de eeuwigheid en matiging. Een klok had het prestige van een gotische kathedraal en was bijna heilig. De invloed op het leven van de mensen was nog groter. Zeker toen de uniformering van de tijd een feit was.

In de achttiende eeuw werd het uurwerk nog verder verbeterd,. Dit was nodig, omdat er op zee behoefte was aan goede en nauwkeurige klokken voor het bepalen van de positie op zee. Afstanden tot de Noord- en Zuidpool (de breedte) waren goed te bepalen aan de hand van de Poolster of de zon. Voor de lengtebepalingen was zo'n herkenningspunt er niet. Aan de hand van zeer nauwkeurige klokken kon de tijd van de thuishaven bepaald worden. Door die te vergelijken met de plaatselijke tijd, zoals door de zonnestand aangegeven, kon het tijdsverschil, en daarmee het lengteverschil, met de thuishaven bepaald worden. Hierdoor konden eilanden makkelijker teruggevonden worden.
(Wikipedia)

Verzot op klokken? Dan moeten jullie hier (klik) maar eens piepen!

woensdag 30 september 2015

Bloedmaan


Natuurlijk zijn we een stuk in de nacht van zondag op maandag wakker gebleven, kwestie van die unieke bloedmaan (klik) te zien want de volgende keer dat dit gebeurt liggen we al lang onder de zoden *wink, big smile*. Zelf heb ik het professioneel materiaal niet om het deftig op de foto te krijgen, maar kom, ik heb het tenminste geprobéérd hé. En het is voor jullie misschien een welkome afwisseling tussen al die lessen door die jullie hier deze week te verteren krijgen hihi, alhoewel dit natuurlijk ook wetenschap is...

dinsdag 29 september 2015

ARTS et METIERS TIJD METEN


Tijdmeting of chronometrie is het meten van de tijd. Tijdmeting en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van de mechanische klokken zijn verweven met de ontwikkeling van onze huidige maatschappij; ze kunnen eigenlijk niet los van elkaar gezien worden.

Voordat het mechanische uurwerk er was, had de mens de beschikking over elementaire klokken. Naast kalenders werden gebruikt: de waterklok, de zandloper, kaarsen of olielampen (met een aantal strepen erop) en de zonnewijzer. Aan elk van deze elementaire tijdmeters kleefde een nadeel: water kan bevriezen, een zandloper moet constant in de gaten gehouden worden, kaarsen of olielampen kunnen uitgeblazen worden, en een zonnewijzer werkt alleen als er zon is.
Afgezien van de zonnewijzer konden elementaire klokken bovendien meestal alleen de duur van een gebeurtenis meten, niet op welk tijdstip de gebeurtenis plaatshad. De komst van het mechanisch uurwerk in de laatste decennia van de dertiende eeuw heeft dat probleem opgeheven.

Door de uitvinding van het echappement werd het mogelijk een mechanische klok te maken. Dit instrumentje zorgde voor een gelijkmatige verdeling van de energie van een vallend gewicht. Door de gelijkmatige verdeling was het mogelijk een raderwerk in een gelijkblijvend tempo te laten lopen. Door wie het echappement is uitgevonden is niet bekend.

Het mechanische uurwerk werd ontwikkeld in een benedictijnenklooster. Benedictus legde er de nadruk op dat de monniken altijd bezig moesten zijn. Tijd was door God gegeven, dus kostbaar, daarom moest de tijd zo goed mogelijk besteed worden. In het begin van de veertiende eeuw werd in de benedictijnenabdij in Saint Albans door Richard van Wallingford het eerste uurwerk gebouwd, waarvan nu nog bekend is hoe het er heeft uitgezien. Het was ruim drie meter breed, diep en hoog, en aan de bouw werd ruim tien jaar gewerkt. Niet alleen de tijd, ook de stand van de hemellichamen kon er op afgelezen worden.

In de kloosters en kathedralen had de tijdmeting een religieuze achtergrond, maar de verdere verspreiding van de uurwerken had te maken met meer wereldse ontwikkelingen. De besturen van de steden die in de veertiende eeuw ontstonden, wilden ook een uurwerk voor hun stad, omdat het als een prestigeobject werd gezien. Rondtrekkende uurwerkmakers werden ingehuurd om uurwerken te bouwen, met als resultaat dat tegen 1400 elke stad een klok had.

Met de verspreiding van het uurwerk vond een hervorming plaats die belangrijk was voor de omgang met tijd en het belang van klokken. Voordat er mechanische uurwerken bestonden, werd de dag ingedeeld in twaalf gelijke delen. Omdat de lengte van de dagen per seizoen verschilt, varieerden dus ook de uren. Doordat in steeds meer steden een uurwerk in de toren hing, werd de dag ingedeeld in twaalf gelijke uren. Dat bevorderde op zijn beurt weer de groei van het aantal uurwerken, omdat een belangrijke belemmering weggenomen was.

Door de introductie van de atoomklok in 1955 kon men de internationale atoomtijd (TAI) invoeren. De seconde werd niet langer gedefinieerd als een vast gedeelte van de dag, maar op de overgang tussen de twee hyperfijn energieniveaus van de grondtoestand van een 133cesiumatoom in rust bij een temperatuur van 0 K. TAI loopt niet gelijk met UT en daarom werd UTC ingevoerd. UTC corrigeert men regelmatig om deze binnen een seconde verschil met UT1 te houden. UTC en TAI lopen dus steeds verder uit elkaar.
(Wikipedia)

In het Musée des Arts et Métiers konden we enkele mooie voorbeelden van dergelijke, merkwaardige toestellen bewonderen én fotograferen, klik daarvoor maar hier. En wees gerust jongens en meisjes, beste leerlingen hihi, morgen schort ik de les even op voor iets heel anders!