Zondag: bij-tank-dag

Ter gelegenheid van de Vrouwendag:
de Eerste Wereldoorlog tussen keuken en fabriek (klik hier)... 

Vrouwen speelden een niet te onderschatten rol in de Eerste Wereldoorlog - zowel in de munitiefabrieken als achter het front in de veld lazaretten. Voor vrouwen werd het wel niet geduld als soldaten aan het front te worden ingezet, hoogstens in de nabijheid als verpleegsters voor de gewonden - hoewel zij ook daar door vele mannen niet gewenst waren (zie de BBC serie "The Crimson Field"). 

Vele vrouwen moesten tijdens of na de oorlog in de plaats van hun opgeroepen of gesneuvelde man buitenhuis gaan werken om de kost voor hun familie te verdienen. In Groot-Brittannië bv. verzorgden tijdens de Eerste Wereldoorlog 200.000 vrouwen de administratie in overheidsdiensten en 250.000 zwoegden in de landbouw - cijfers die verbleken tegenover de 700.000 vrouwen werkzaam in de wapen- en munitiefabrieken. Alleen al over het Kanaal waren begin januari 1918 5.000.000 vrouwen bij de oorlogsproductie betrokken: deze produceerden 80% van de munitie voor de Britse troepen. Zij riskeerden dagelijks in de onveilige wapenindustrie zonder beschermende kledij hun leven tussen onveilige machines en te midden van giftige producten en dampen. Zij werden er "Canaries" genoemd omdat hun huid door de zwaveldampen een lichtgele tint had gekregen...

Van de bekendste vrouwen in de eerste Wereldoorlog kent iedereen wel Mata Hari (1876-1917), maar minder bekend zijn de Britse suffragette Emmeline Pankhurst (1858-1928) en de feministe Millicent Fawcett (1847-1929), de Pools-Joodse revolutionaire Rosa Luxemburg (1871-1919) en de Poolse wetenschapster Maria 'Madame' Curie (1867-1934), verpleegsters zoals Edith Cavell (1865-1915), verzetsstrijdster Gabrielle Petit (1893-1916) en talrijke andere...

Journaliste Dorothy Lawrence (1896-1964) nam gekleed als man onder de naam Dennis Smith dienst in het Britse leger om haar ervaringen later te boek te stellen. Na tien dagen al ontmaskerd moest zij de legerleiding overtuigen niet als prostitué te worden aanzien en mocht niets publiceren om de compagnie spot te besparen. Een ander Engelse Flora Sandes (1876-1956) bracht echter wél een boek uit over haar ervaringen in het Servische leger, net als de Russische Maria 'Yashka' Bochkareva (1889-1920) die om haar moed verschillende medailles verdiende. Deze laatste bracht de revolutionaire legerleider Alexander Kerenski (1881-1970) op het idee een gevechtseenheid met uitsluitend vrouwen op te richten: het 'Russische Vrouwenbataljon des Doods'. Van de 2000 gerekruteerde vrouwen vochten er 250 zij aan zij met de mannen aan de Oostenrijkse grens. Er bestaan meerdere vermeldingen van vrouwen die in het Russische Rode Leger vochten. In de USA werden meer als 30.000 vrouwen in vrijwilligerskorpsen ingezet, of in de sanitaire diensten en bij de telefonietelegrafie. Zij hielpen ook als modellen op posters de inzet overzee te propageren en twijfelende mannen te overtuigen...

In Rusland steeg het aantal werkende vrouwen van 25% naar 43 %, in het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije versterkten 1.000.000 vrouwen de oorlogsindustrie, en in Frankrijk waar de arbeidsmarkt al vóór de Eerste Wereldoorlog sterk verzadigd was door vrouwen groeide deze nog eens aan met 20%..... In het keizerrijk Duitsland echter was het verboden onder druk van de progressieve vakbonden dat ter vervanging van mannen, vrouwen in groten getale opgevorderd en tewerkgesteld konden worden in de industrie. Dat kon er slechts op vrijwillige basis. Volgens sommige auteurs één de redenen waarom Duitsland de oorlog heeft verloren bij gebrek aan arbeidskrachten voor de wapen- en kledingproductie... Daarom schakelde Duitsland in de bezette gebieden over op dwangarbeid.

Het overnemen van typisch "mannelijke" bezigheden en rollen leidde tot grote veranderingen, zowel in de politiek als in de maatschappij. In vele landen was het de laatste grote stap naar de vrouwenemancipatie. In Groot-Brittannië mochten door de "Representation of the People Act" vanaf 1918 vrouwen ouder dan 30 jaar gaan stemmen. Het zou er wel nog 10 jaar duren alvorens het kiesrecht voor beide geslachten gelijk werd. In Duitsland, Rusland en polen mochten vrouwen eveneens vanaf 1918 gaan stemmen. In Oostenrijk in 1919 en in de USA een jaar later. De getroffen oorlogslanden Frankrijk en België speelden de "rode lantaarn" - voor de eerste is het vrouwenkiesrecht vergund in 1944 en voor de tweede (volledig) slechts in 1948!   

Hoewel vrouwenarbeid in alle landen als bijdrage ter verdediging van hun vaderland werd gezien, werden vrouwen in werkelijkheid als goedkope werkkrachten in omstandigheden tewerkgesteld die dankzij het succes van de socialistische vakbonden nooit voor mannelijke werkkrachten zou zijn aanvaard. Daarenboven kregen de vrouwen slechts de helft uitbetaald wat hun mannelijke collega's verdienden. Een "traditie" die sindsdien nauwelijks is bijgestuurd - nog steeds verdienen de meeste vrouwen minder dan hun mannelijke collega's voor hetzelfde werk. Ook het traditionele rollenbeeld kende binnen het gezin in het Interbellum - zelfs tot eind jaren 1960 - weinig verandering...

Soort zoekt soort

De kat van de buren vertoeft ook graag bij ons en hij heeft een geliefkoosd plaatsje: bij de kussen-poes *wink, big smile*. Fijn weekend allemaal!

Villa Cavroux bis

Vandaag toon ik jullie zoals beloofd (klik), ook de foto-impressie (klik) van Leflamand, genomen in de Villa Cavrois (klik). Fijne donderdag allemaal, hopelijk blijft de lente nu definitief in het land!

Villa Cavroux

De Villa Cavrois (klik) van de beroemde architect Robert Mallet-Stevens (klik), belangrijk figuur van de modernistische stroming, werd tussen 1929 en 1932 in Croix (Frankrijk) ontworpen en gebouwd als architecturaal manifest voor Paul Cavrois, textielindustrieel uit het Noorden en zijn gezin.

In 1990 werd de villa geklasseerd als historisch monument, dankzij de mobilisatie van de burgers, en in 2001 verworven door de staat. In 2003 startte de DRAC Nord-Pas-de Calais met gigantische restauratiewerkzaamheden. In 2008 nam het Centre des monuments nationaux het van hen over.

We waren er als eens eerder (klik) met Interbellum (klik) maar we konden het niet laten er nog eens met vrienden terug te keren. Mijn impressie van de dag kan je hier (klik) bekijken, die van Lefla toon ik in een volgend logje.

Fijne nieuwe week allemaal!

Zondag: bij-tank-dag

Vandaag 100 jaar geleden...

Hoe anders zou het Communistisch Rusland en de wereldpolitiek na Lenin vergaan zijn moest Trotzki niet verbannen en vermoord zijn geweest - en hij in de plaats van Stalin Sovjet-Rusland zou bestuurd hebben...?

Leo(n) Trotski (Lev Bronstein, 1879-21 augustus 1940 vermoord in Mexico) - een Marxistisch theoreticus en Russisch Revolutionair, was als Sovjet politicus, stichter en eerste leider van het Rode Leger. Hij was door zijn westerse contacten verantwoordelijk voor het bestellen en inzetten van de pantserauto's Austin-Putilov aan het Oostfront tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Tijdens de Russische Oktoberrevolutie koos Trotski de zijde van de Bolsjewieken en werd zodoende de tweede man naast Lenin (Vladimir Iljitsj Oeljanov, 1870-1924). Als 'Volkscommissaris voor Buitenlandse Zaken' onderhandelde hij namens Rusland de Vrede van Bresk-Litovk met de Duitsers. Door interne verdeeldheid tussen de Sovjet-regering en de Bolsjewieken en inschattingsfouten van Trotski mislukten deze aanvankelijk, waardoor de oorlog langer duurde dan nodig, wat voor Rusland ongunstig uitviel. De inschatting van Trotski (en met hem de linkse communisten en linkse socialistische revolutionairen in de Sovjet-regering) bestond erin dat zij hoopten dat ook in Duitsland de revolutie zou uitbreken, zodat dit uiteindelijk de kant van Rusland zou kiezen in de oorlog, met een algemene Europese Revolutie tot gevolg. De communistische Spartacus-opstand in Duitsland mislukte echter... 

Daardoor vond Trotski een tegenstander in Jozef Stalin (1878-1950): "Stalin had vanaf het begin een hekel gehad aan Trotski, en Trotski aan hem. De Georgische arbeider en de Joodse intellectueel konden, gezien hun verschillende karakters, 'niet door één deur'. Trotski vernederde Stalin met zijn retoriek, één keer zelfs in het openbaar.  Lenin moest vaak tussenbeide komen waarbij hij het vaak moest opnemen voor de minder sterk staande Stalin..." (Wikipedia). 

Pantserauto’s van het type Austin-Putilov met dubbele draaibare geschutstoren samengesteld in de Putilov-constructieateliers te Sint-Petersburg (Leningrad) tijdens de Eerste Wereldoorlog en tijdens de Russische Rood-Witte burgeroorlog daarna door beide ‘kampen’ ingezet bij schermutselingen.

In februari 1918 slaagde Trotski's 'Rode Leger' er niet in nieuwe Duitse vijandelijkheden af te slaan toen deze het Verdrag van Bresk-Litovk met de voeten traden. Trotski's theoretiseren, zijn gebrek aan manschappen, aan praktische ervaring en organisatietalent werd als oorzaak. De opvatting dat de Sovjetstaat een doeltreffend vrijwillig of op milities gebaseerd leger zou kunnen hebben werd hierdoor serieus ondermijnd. Trotski was niettemin één van de eerste leiders van de Bolsjewieken die dit probleem inzag en hij pleitte voor de oprichting van een militaire raad van voormalige Russische generaals die dienst zou doen als een adviesorgaan. 

Op 4 maart 1918 kwamen Lenin en het centrale comité van de Bolsjewieken tot een akkoord over de oprichting van een Hoge Militaire Raad. Uiteindelijk zou driekwart van de hogere officieren in het Rode Leger afkomstig zijn uit het voormalige tsaristische officierskorps. Ook voerde Trotski de algemene dienstplicht in en dat leidde tot kritiek omdat de dienstplicht zou leiden tot een grote instroom van boeren en er dan verhoudingswijs minder arbeiders in het Rode Leger zouden bevinden. Het voltallige Bolsjewistische leiderschap van het Rode Leger protesteerde hevig tegen zijn plannen. Zij zagen voormalige officieren en generaals als mogelijke verraders die uit het nieuwe leger moesten worden geweerd en zeker niet de leiding mochten krijgen. Hun visies bleven tijdens de daaropvolgende Russische burgeroorlog populair bij vele Bolsjewieken. 

Deze ontevredenheid over het beleid van Trotski bestaande uit strikte discipline, dienstplicht en steunen op niet-communistische militaire experts leidde tot een militaire oppositie die tot eind 1918-1919 actief bleef binnen de Communistische Partij. Ook eiste Trotski dat Stalin zou worden verwijderd van het zuidelijke front waar Stalin tientallen functionarissen van het Rode Leger had laten doodschieten. Er werden echter geen acties tegen Stalin ondernomen door het partijbestuur.

Op 13 maart 1918 werd Leon Trotski's aanstelling als 'Volkscommissaris voor Buitenlandse Zaken' gewijzigd naar 'Volkscommissaris voor het Leger' en tot 'Voorzitter van de Hoge Militaire Raad'. Hij kreeg daardoor de volledige controle over het Rode Leger. Hij hoefde enkel nog verantwoording af te leggen tegenover de leiding van de Communistische Partij. Trotski spendeerde de rest van de Russische meerpartijen-burgeroorlog tussen het Bolsjewistische 'Rode' en het 'Witte' oppositieleger, aan het omvormen van het versnipperde Rode leger, bestaande uit kleine, zeer onafhankelijke afdelingen, tot een grote, gedisciplineerde, doelmatige militaire machine ter verdediging van de Revolutie. Hij bleef dit beleid doorheen zijn leven verdedigen.

Leon Trotski bleef na het aantreden van Stalin in 1922, en de ziekte en dood van Lenin twee jaar later, de grootste criticus van Stalin's beleid, Trotski werd daarom in 1929 door hem uiteindelijk uit de Sovjet-Unie verbannen, en later in Mexico (waar hij gast was van Diego Riviera en diens echtgenote Frida Kahlo), door een spion van de Russische geheime dienst vermoord. 

In Parijs schreef hij zijn visie op de geschiedenis van de Revolutie. In 1938 was hij in Genève de oprichter van de Vierde Internationale. Na Parijs vertrok hij naar Mexico op uitnodiging van president Càrdenas. Hij kreeg er onderdak door het beroemde schilderskoppel Diego Rivera en diens vrouw Frida Kahlo. Met deze laatste zou hij een kortstondige relatie hebben gehad. Trotski verdedigde in zijn manifest 'De vakbonden in het tijdperk van de imperialistische ontaarding' (1940) de Mexicaanse Revolutie, maar verweet de Mexicaanse regering na de revolutie te veel te hebben toegegeven aan de bourgeoisie. Hij stelde voor dat de landen van Latijns-Amerika zich onder leiding van Mexico zouden verenigen in een 'Unie van Amerikaanse Sovjetrepublieken' om zo beter weerstand te kunnen bieden tegen de Verenigde Staten.

(verzameling Guido Deseijn alias Leflamand)

Sneeuw!

We kregen gisteren sneeuw als uitsmijter van de laatste voorbije dagen vrieskou, hopelijk zal de winter nu voor een tijdje het land uit zijn. Ik weet het, een pak mensen hebben daar helemaal geen last van, ze verwelkomen het zelfs, maar een kouwelijk iemand zoals ik zit er echt bij te bibberen.

De vogeltjes lieten er hun sporen in achter, ook voor hen zijn het moeilijke tijden, bijvoeren dus!

Fijn weekend allemaal...

Sint Chrysole buiten en binnen bis

Zoals in een vorig logje (klik) beloofd toon ik jullie eveneens de foto-impressie die Leflamand van de Collegiale Sint Chrysole in Comines maakte. Het album kan je hier (klik) bekijken. En op het einde van de serie kunnen jullie zien dat we het ons samen met onze vrienden goed lieten smaken hihi.